Girl of Constant Sorrow

a-girl-of-constant-sorrowTey, sum lesa mín blogg, vita helst av, at mær dámar so sera væl tónleik. Teir 45 minuttirnar, tað tekur at koyra til og frá arbeiði, brúki eg helst til at lurta eftir tónleiki, heldur enn eftir innantómum snakki og musakki í ÚF.

Nå – henda morgunin hevði eg sett mær eina fløgu at spæla, sum æt nakað sovorðið sum The Great American Songbook. Har vóru sovorðin sum Woody Guthrie, Hank Williams, Leadbelly og Odetta. Og so vóru onnur at hoyra, sum eg ikki kendi navnið á, td. The Stanley Brothers, men sangin kendi eg aftur, sjálvt um hann ikki ljóðaði soleiðis, sum eg var von. Sangurin var Man of Constant sorrow, og eg kendi hann frá filminum O Brother Where Art Thou? (2000).

Sangurin er elligamal, fyrsta, vit vita um hann, er frá Dick Burnett, einum hálvblindum violinspælari úr Kentucky, sum sang hann fyrstu ferð í 1913. Ongin veit, um tað er sami Burnett, sum eigur sangin; Burnett visti tað heldur ikki sjálvur.

Hetta tónleikaslagið er partur av einari gamlari siðvenju í eystara parti av Norður Amerika kallað Appalachia. Tað er ávirkað av enskum sangi, írskum og skotskum violinspæli, hymnum og blues frá afrikansku amerikanarunum, sum vóru kendir sum framúr banjospælarar. Sami appalachia stílurin er forleyparin fyri tað, vit í dag kalla bluegrass.

Økið í Appalachunum gjørdist eitt kolanámsøki, og har var ógvusligt fátækradømi, hungur og hall, men eisini stríðsvilji. Økið var á sinni kent fyri tey mongu verkfallini og námsabeiðarafeløg, sum stríddust fyri rættindi hjá teimum mongu kolanámsfamiljunum í Appalachunum.

Eitt ótal av tónleikarum hevur sínar røtur og sín íblástur frá júst hesum tónleikaslagnum úr Appalachunum: Stanley Brothers góvu sangin Man of constant sorrow út í 1951, í 1960 spældi Joan Baez ein annan variant av sanginum inn, sum æt Girl of constant sorrow, Bob Dylan hevði sangin á sínari fyrstu plátu í 1962 og Rolling Stones hava partar av tekstinum við í Let it loose, sum er á plátuni Excile on Main Street, sum kom út í 1972.

Tá eg varnaðist sangin hjá Joan Baez fór eg sjálvandi at googla, og kom fram til, at Sarah Ogan Gunning (1910-1983), sum var fødd og uppvaksin í Kentucky líka sum Dick Burnett, hevur gjørt sangin í 1936, tá hon er niðurbrotin av sorg av, at maðurin Andrew Ogan liggur at doyggja av tuberklasjúku. Andrew Ogan var kolanámsmaður, so Sarah kendi væl til hetta harða og fátæksliga lívið, eisini tí at hon sjálv var uppvaksin í einari familju, har pápin var kolanámsmaður. Sjálvandi hevur hon kent upprunasangin, og hennara sorgarstøða hevur fingið hana at skriva sangin um heimstaðið Kentucky og um korini hjá kolanámsfólki har.

I am a girl of constant sorrow,
I’ve seen trouble all my days.
I bid farewell to old Kentucky,
The state where I was born and raised.

My mother, how I hated to leave her,
Mother dear who now is dead.
But I had to go and leave her
So my children could have bread.

Perhaps, dear friends, you are wonderin’
What the miners eat and wear.
This question I will try to answer,
For I’m sure that it is fair.

For breakfast we had bulldog gravy,
For supper we had beans and bread.
The miners don’t have any dinner,
And a tick of straw they call a bed.

Well, we call this hell on earth, friends,
I must tell you all goodbye.
Oh, I know you all are hungry,
Oh, my darlin’ friends, don’t cry.

 

Her siti eg og lesi um og lurti eftir sangum, sum hava sín uppruna fyri 100 árum síðani. Og sjálvt um tað einasta, eg kenni til kol, er frá einum gomlum sørvingi, sum æt Dal Andrias, sum plagdi at fara knossandi við einum kolsekki úr kolanáminum í Hvalba, fram við húsunum hjá okkum, so verði eg kortini ríkari.

 

Skriva eitt aftursvar

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Broyt )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Broyt )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Broyt )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Broyt )

Connecting to %s