Løtt sum lotið

Leonard Cohen - The Future (1992)

Júst liðug at ritstjórna tvey stór handrit, sum nú eru farin í prent. Ikki bara stór stór, men stór at lesa.

Hoyrdi Leonard í morgun á veg til Havnar í bilinum, Leonard er ein djúpthugsandi trubadurur, hvørs sangir eru sum bøkur. Hetta er poesi ílatin tónar, filosofi at hava í lummanum.

Sært tú tjaldur við lið, tá skal lukkan fylgja við, hugsaði eg í morgun, tá eg koyrdi framvið tjøldrum við vegin oman í Vatnsoyrar, og kortini fær Leonard meg altíð í eitt melankolskt hýri, men er tað ringt? Nei, slett ikki.

Kanska kom melankoliin ikki bara av bókunum, sum nú fara í prent, men eisini av øllum teimum hendingum, sum skulu fara fram í komandi døgum: ommudóttirin, sum skjótt fær húgvuna á høvdið, beiggin, sum hevur funnið sína unnustu og nú skal giftast.

And you’re weak and you’re harmless
and you’re sleeping in your harness
and the wind going wild
in the trees,
and it ain’t exactly prison
but you’ll never be forgiven
for whatever you’ve done
with the keys.

O baby I waited …

It’s dark now and it’s snowing
O my love I must be going,
The river has started to freeze.
And I’m sick of pretending
I’m broken from bending
I’ve lived too long on my knees.

 

Kanska kemur melankoliin av, at tvær døtur eru í ferð við at gera seg lidnar við lesnaðin, kanska av henni, sum er so forelskað, at hon næstan ikki fær verið til?

Kanska av honum, sum nú er komin í tann aldur, at hann fer á pensjón. Kanska av henni, sum kemur aftur higar at giftast við sínum Alex. Og henni í Onglandi, sum fær sín Daniel. Og so hugsi eg við mær, at sum vit eru heppin, at vit øll, um vit vilja, kunnu sleppa at giftast við tí, vit elska.

Kanska kom hon av myndini, eg fekk í morgun, av minsta ommusoninum, sum eg síggi alt ov sjáldan. Okkara Emil!

So I knelt there at the delta,
at the alpha and the omega,
I knelt there like one who believes.
And the blessings come from heaven
and for something like a second
I’m cured and my heart
is at ease

 

Grátt kettlingahøvd á ljósareyðari bakgrund

IMG_3227

Eg og Turið vóru á jólakonsert í gjárkvøldið í Sørvágs kirkju. Tórfríð Tavsen sang saman við gentukóri.

Kirkjurúm hava ein serligan dám yvir sær, og í gjárkvøldið var tað serligt, av tí at pyntað var til jóla, ljós í øllum vindeygum, jólatræ har frammi, ljós og blómur á altarinum. Og so eru kirkjur jú bygdar til orðið, tað veri seg, um tað verður rópt, teskað, sungið, hótt ella tosað við blíðari rødd.

Ljóðgóðskan er góð í kirkjuni, haldi eg, men kanska var ljóðið í hátalarunum eitt sindur ov metaliskt, men eg gloymdi tað í somu løtu, sum Tórfríð læt munnin upp, tí hon hevur ótrúliga góða sangrødd!

Tær gomlu føroysku kirkjurnar eru ikki ætlaðar sum konserthøli, so situr tú ikki nokkso frammarlaga, so fært tú ikki eina samlaða framførslu, tvs. tú hoyrir, men tú sært onki. Og eg haldi, at tað at síggja framførsluna leggur afturat ljóðinum. At eg so sat aftan fyri eina gentu, sum konsekvent sat uppi á bonkarbakinum, gjørdi, at eg fyri størstan part bara sá ein ljósareyðan jakka við kettlingahøvdum við reyðari sloyfu.

So eg viðgangi, at eg viðhvørt var eitt sindur ørkymlað og noyddist at hyggja eina eyka ferð ímillum høvdini har frammi fyri at síggja alturtalvuna og minna meg á, at tá ið fólk bóru smábørnini fram til Jesus at verða vælsignað, so vildu lærusveinarnir forða teimum at gera tað: Men tá ið Jesus sá hetta, varð hann vreiður og segði við teir: Latið smábørnini koma til mín, forðið teimum tað ikki, tí at Guðs ríki hoyrir slíkum til. Markus, 10,14.

Og har vóru nógv børn í kirkjuni, líka frá nýføðingum til stór børn, og tey bóru seg fyrimyndarliga at, eisini tey, sum sótu á bonkarbakunum. At so ein drongur gjørdist móður at enda og svaraði Tórfríð noktandi aftur, tá hon spurdi, um vit vildu hoyra ein sang afturat, tað sigi eg hann ikki ringan fyri, tí heitt var í kirkjuni, og hon var stúvstappað av fólki, sum vóru komin at lýða á og njóta løtuna. Hesin lítli drongurin var ein frísklig áminning um ikki at taka tað alt ov hátíðarliga.

Um sjálva framførsluna vil eg siga, at hon var bæði hugnalig og væl skipað. Tórfríð sjálv í reyðum kjóla og purlutum, ljósum hári. So frægt eg dugdi at síggja millum kettlinga- og fólkahøvd, stjórnaði hon sjálv kórinum og instrumentunum, einum keyborði og einari trummu. Eg helt meg hoyra, at hon hevur røtur í sunnudagsskúlaumhvørvi, bæði á sangvali og soleiðis um hon presenteraði sangirnar. Tað er ikki akkurát mín koppur av te, men tað skal absolutt ikki skilja okkum, eg lurtaði við opnum sinni.

Øll komu væl frá uppgávuni, bæði tey, sum spældu, og tey, sum sungu. Gentukórið ljóðaði avbera væl, tær, sum sungu í kórunum, vóru: Sóley Heðinsdóttir Jørgensen, Malena Eik Joensen, Rebekka Samson Lamhauge, Torgunn Ása Haraldsen, Eydna Mouritsen, Rannveig Rós Joensen, Fríða Haraldsen, Lív Vinjardsdóttir Magnussen, Vár Edvardsdóttir og Tanja Falkvard.

Eitt, sum eg hugsaði ofta, meðan eg lýddi á, var: her hava vit eina fantastiska rødd í okkara bygdaumhvørvi, hon átti at fingið møguleikan at nomið sær meira skúling í sangi og sangteknikki, sum kundi fingið hana at slept teymunum og torað betur. Hon var á alt ov tryggari grund í kirkjuni og hevur format til at sleppa sær leysari og royna okkurt øðrvísi, meira krevjandi og ikki so trygt.

Men hvør sigur, at hon heldur tað hava nakað at týða, kanska var hetta ein lovsangur til Várharra, hinvegin, lovsangur til Várharra er so mangt, og onkuntíð hugsaði eg, at hetta barnabakið framman fyri mær við kettlingahøvdunum við reyðari sloyfu onkurvegna júst var tað, sum var ímyndin av framførsluni, okkurt fitt og søtt, har eg eri til tað meira avbjóðandi og ikki so trygga.

Tórfríð framførdi 12 sangir, allir væl framførdir, har vóru teir siðbundnu jólasálmarnir Gleðilig jól og Føgur er foldin, og so var annað bæði á føroyskum, svenskum og enskum.

Best dámdi mær sangin, hon sjálv hevur skrivað orð og lag til: Størsta gávan og so amerikanska jólasangin: Do you hear what I hear. Sangurin er skrivaður í 1962. Noel Regnay eigur orðini og Gloria Shayne Baker eigur lagið. Hann varð skrivaður sum ein bøn um frið, sum stóðst av hóttanini fyri kjarnorkukríggi, vegna kreppuna millum USA og Sovjetsamveldið í samband við Kuba-kreppuna.

Hann byrjar við at visa á stjørnuna, sangin og barnið og verður síðan til eina bøn um frið:

 

Said the king to the people everywhere

Listen to what I say

Pray for peace people everywhere

Listen to what I say

The child, the child

Sleeping in the night

He will bring us goodness and light

 

Mong hava sungið henda sangin; haldi tað var Bing Crosby, sum gjørdi hann kendan, Tórfríð er komin í lag við songkvinnur sum Patti LaBelle, Mahaliu Jackson, Whitney Houston, Gladys Knight og Celine Dion, fyri at nevna nakrar úr rúgvuni. Tær syngja hann allar á sín egna hátt, og tað gjørdi Tórfríð eisini, og hon gjørdi tað væl. Takk fyri Tórfríð, fyri tína fantastisku rødd!

Okkurt serligt var við konsertini, tí aftaná segði Turið, at tað var nú keðiligt, at vit ikki høvdu ljósið við at seta á grøvuna hjá ommu og abba.

Løðing

Nú fekk eg jólaferiu og nógva tíð at lurta eftir musikki, lesa bøkur, hyggja at nrk (skíðir, sjálvandi) og eta góðan mat. Nú skulu battaríini løðast til næsta ár, tá farið verður undir at gera enn fleiri bøkur klárar til prent.

Áðrenn eg steig fótin út um songarstokkin í morgun, lá eg og lurtaði eftir musikki og inspirerað av Oddmari, sum legði fantastiska lagið: Killing the Blues hjá Robert Plant og Alison Krauss út á facebook í gjárkvøldið, so fór eg at lurta eftir meira blues í míni nýggju Iphone sjálvandi. Kom fram á fantastiska lagið hjá Bob Dylan: Blind Willie Mc Tell, sum skuldi havt verið á LP´ini Infidels, tað varð innspælt tá í 1983, ja púra eksakt 5. mai. Mark Knopfler spældi á 12 streingjaðan akustiskan guitar saman við Bob Dylan, sum sat aftan fyri klaverið. Men sum sagt, lagið kom ikki út, fyrr enn í 1991 á The Bootleg series 1-3. Lagið er ein viðurkenning og hávirðing av manninum av sama navni, sum sjálvandi hevur verið til: No one can sing the blues like blind Willie Mc. Tell.

Eg haldi sangurin ljóðar bara væl á uppsamlingini The Essential Bob Dylan, men eg fann eina upptøku á youtube, sum sigst vera tann originala:

Meðan eg bíði eftir skíðunum á nrk, havi eg tvey í at velja: Stoner ella Never Let Me Go hjá Ishiguro Kaziu, ella eg kan fara at baka eitt breyð til Turið, sum kemur úr Finnlandi at vitja okkum á jólum.

Á nei, nú byrjaði vetrarítróttin, eg eri farin …

Hugleiðingar um ungdóm

Hoyrdi Mr. Tambourine Man í morgun í útvarpinum, meðan eg neyðhelt mær í róðrið á veg suður til Havnar. Kom knappliga at hugsa um eina hugleiðing, eg hevði til eitt mentanarkvøld í Sørvági fyri seks árum síðan, tí gjørdi eg av at seta hana í bloggin. Hon er lang sum eitt ónt ár, og kanska fáa tey mest burturúr, sum eru úr Sørvági, men nú liggur hon her:

konfirmandSjálvt um fartelefonin, teldan, sjónvarpið, dvdspælarin og aðrar tøkniligar snildir ikki vóru uppfunnar tá á døgum, so var okkurt at stytta sær stundir við í Sørvági:
Útvarpið!
Serliga vóru tað tíðindini hálvgum sjey, har tú mátti sita pinnastill og ikki siga eitt orð, so var tað Tórshavn Radio, har øll alla tíðina skuldu koma á 2069, og har alt Føroya fólk visti av, at Jógvan Páll í Vestamanna fór at fáa ein Beatles jakka, tá pápi hansara kom heimaftur, og so var tað barnaútvarpið: hvussu grótu vit ikki saman við neyðars, frændaleysa Remi ella ristu í brókunum av Kaspari, Jaspuri og Jónatan, sum gingu á tá og stjólu, men gudhavilov var politimeistarin Bastian ein fittur fýrur, men Suffía mostur, hon var ein grussa og váttaði allar fordómar um konufólk við sínum ‘á dú á dú her er so skitið!’ So var tað ljónið, harragud tað var óhugnaligt, eg hevði ikki ánilsi av, hvat eitt ljón var, men bara stemningurin í húsunum hjá Kaspari og teimum segði mær so mikið, at tí skuldi tú ikki koma ov nær.
Og so lurtaðu øll eftir Luxembourg: henda ótrúliga radiostøðin, sum gav tær allan tann musikk, tú ynskti at hoyra, sjálvt um kvaliteturin var soleiðis, at tú við jøvnum millumbilum noyddist at spíla oyrini út fyri yvirhøvur at hoyra nakað, tí ljóðið fjaraði burtur og kom aftur við jøvnum millumbilum, og ljóðið ikki bara hvarv, men tað hvarv við einum fyri okkum serliga væl kendum skróvandi, gresjandi ljóði, sum alíkavæl bara átti at vera so. Og lýsingarnar, sum tú enn hoyrir fyri tær: ‘Stimoriol gum, Stimorol gum, Stimorol chewing gum,’ ella ‘Aqua Welva is new from Goya.’
Heima áttu vit harmoniku, sum var toygd í hvørjari lykkju, og gittara og bandupptakara við spolum, ja ikki var tað løgið, at foreldrini viðhvørt vóru um at gerast ør í høvdinum av óljóði, tí alt gekk fyri seg í heimarustovu, kamar var ikki nakað, tú brúkti sum uppihaldsrúm, tað svavst tú í! Tað fekst serloyvi til at klistra myndir úr Vi unge og Børgeblaðnum upp á veggin uppi yvir songini, so tú um kvøldarnar, áðrenn tú sovnaði, um ikki annað kundi droyma um, tá ið tú skuldi giftast við Mick Jagger og sjálv gerast víðagitin sangarinda.
Ongantíð áttu vit plátuspælara, og tað mátti Jógvan á Ørg líða undir, eg veit ikki, hvussu ofta Erhard sendi meg út á Ørg at lána plátuspælaran frá honum, og tá eg royndi at argumentera fyri, at tað kanska ikki var so heppið í tíð og úrtíð at lána plátuspælaran frá Jógvani, var eg tept við einum: Tú skalt fáa 5 krónur aftur fyri!
Eg gjørdist ongantíð rík av 5 krónunum, ivist í, um eg nakrantíð fekk nakra, og Jógvan var ikki serliga glaður fyri henda snorungan, sum í heilum kom at lána. Eg skilji hann væl! Eg hevði heldur ikki verið so glað, um onkur í tíð og úrtíð kom og lánti sterioanleggið frá mær!
Musikkur opinberaði seg rættiliga fyri mær einaferð úti hjá Zittu. Frammanundan hevði eg verið von við tær tjúkku 75 pláturnar, sum Alma og Mikkjal Erik áttu: tær vóru nógvar, men eg minnist serliga Min firbente ven og En glad køkkenskriver, men úti hjá Zittu gjørdist alt øðrvísi ein dagin, eg var harúti við Erhardi, helst hevði mamma sagt, sum so mangan áður: ’Tak hana við!’ Í øllum førum, har úti høvdu tey plátuspælara – sjálvandi! Og henda góða dag høvdu Erling og Eivin og teir fingið eina nýggja plátu – eina appilsingula singleplátu, hon var sett á og so hoyrdi eg hetta:

Hey, Mr. Tambourine Man!

Og eg var fokin – og hevði bara vanvirðing til yvirs fyri Charlie Pride og Larry Finnegan, sum brølaðu út úr niðurrullaðum vindeygum á bilum hjá miðvágsdreingjum við brúllkrem í hárinum!
Og tá ið Mikkjal Erik lá á sofuni hjá Almu úti á Lið og sang ’Lille Loyla, Lille Loyla’ fyri mammu og spurdi hana, hvat henni dámdi tann sangin, mátti eg bara rista á høvdunum av, hvussu ringan smag hann hevði.

Dansur var fyrst í gomlu dansistovuni, orkestur vóru nógv, allir skuldu royna seg, og tá eg sigi allir, meini eg allir, gentur høvdu ikki lut í útinnandi listini á pallinum, annað enn sum go go girls ella groupies. Men tá ið enska orkestrið The Times kom til Sørvágs og spældi konsert í gomlu dansistovuni, skuldi tú trúð, at tað vóru Beatles, sum vóru komnir, vit lógu omaná hvørji aðrari fyri at fáa autograf, og teir spældu so hart, at tað hoyrdist líka út á Bakka, søgdu øll, og tey gomlu øtaðust, men vit frøddust um at endiliga hendi okkurt spennandi, og ein dagin sá eg enntá Savage Rose á vegnum beint við húsinini hjá Sigrid á posthúsinum. Snakka um globalisering! Uttan iva vóru tey á veg av stað við flúgvara, men tað var bara so fantastiskt, at tað ikki kann lýsast við orðum.

Filmar sóu vit eisini í Sørvági, í heila tikið má sigast, at vit í so máta vóru betur fyri enn í dag, hvat tí viðvíkur. mykines
Mítt fyrsta filmsupplivilsi var ein Gøg og Gokke filmur, sum Geytin kom við og vísti úti í gomlu dansistovuni. Uttan iva hevur mamma sagt, sum hon plagdi: ‘Tak hana við!’ Og so eri eg farin og havi av prátinum væntað, at tað fór at blíva ordiliga stuttligt, men tað var tað bara yvirhøvur ikki! Tvørturímóti var tað so óhugnaligt at síggja Gøg berja Gokke av, og at síggja teir detta oman gjøgnum trappur og koyra útav við bilum, at eg, tá íð Geytin tendraði ljósið fyri at skifta filmsrullu, sat í sjóðheitum gráti av berari neyð, tí at eg var frá mær sjálvari av bangilsi. Geyti, tað reella menniskja hann var, royndi at ugga meg og fáa meg at flyta afturum og seta meg ímillum Hera og Eilif hjá Hensari, ivaleyst helt hann tað vera tryggari har, men har hjálpti ongin bøn, eg græt og skríggjaði og snoraði og var slept út og varð bjargað frá hesum ræðufilmi.
Eg skal ikki endurtaka, hvat Erhard, Anny, ja sjálvt Herálvur, sum var tvey ár yngri enn eg, søgdu við meg, tá ið tey komu til hús, men eg royndi at verja meg við at siga, at Hans abbi segði, at eg hevði gjørt kvettið, tí Geyti gav mær tveykrónuna aftur.
Og tit kunnu ætla, at tað gekk long tíð, áðrenn eg tordi á film aftur, men sum skúlagenta, var eg og flestu onnur ofta á filmi. Tað var fast at fara at hyggja at plakatunum, sum fyrst hingu uttanfyri hjá Mallhans og síðan á hjalsvegginum hjá Jens.

Romantikkur var sera týdningarmikil í huganum á gentum tá og er tað ivaleyst enn: vit sótu allar og bíðaðu eftir riddaranum á tí hvíta hestinum inni á Libbikafé, úti hjá Eli Johnson, í Kaffistovuni ella aftanfyri bakaríið hjá Skælingsjógvan, meðan vit drukku Hawai, ótu Karamel, og Skælingsjógvan undirhelt við tí Alfagra land mítt á donskum.
Vit keddu okkum næstan í hel, tí onki hendi nakrantíð. Sjálvt miðvingar í leðurjakkum, reyðum nylonskjúrtum og við brúllkrem í hárinum ella marinarar á Hvidbjørnen, Fyllu og Vædderen vóru óinteressantir. Tað vóru serliga gentur, ið vóru eldri enn eg, sum fjasaðust við teimum. Gentur við turrikløðum bundnum beint á høkusnippinum – tað var ordiliga smart og sexut, seinni gingu tær í lårkort.
Forrestin nú eg tosi um klæðir, so var Anny shopaholic, langt áðrenn bøkurnar komu út: tá ið hon hevði verið skúlabarnaferð í Íslandi og skuldi koma aftur, sótu vit í vindeyganum í heimarastovu og bíðaðu. So steðgur bussurin heima í bygdini, Anny kemur úr, og so hoyri eg mammu siga niður fyri seg: ‘eg visti tað altíð, hon man eiga nøkur oyrir eftir, tí nú hvarv hon inn í Norðstovu við teimum.’
Og rætt var, hon hevði ikki klovið tveyoyrað eftir, tá ið hon kom til hús, men tað gjørdi ikki petti, tí eg síggi hana enn fyri mær: eina verðinsdamu í spildurnýggjum buksum, koma oman gjøgnum bygdina og út til okkara. Og buskurnar vóru ikki bara nýggjar, men vóru marinubláar við svaj í brókunum, og eg helt tær vera fantastiskar, men ivaleyst havi eg sagt við hana, at tær vóru ordiliga ljótar, sjálvt um eg innast inni bara var sjúkliga øvundsjúk, tí eg hevði sæð, at hon næstan strálaði, meðan hon sjálvsikkur gekk oman gjøgnum bygdina, og onkur annar mundi halda tað sama, tí tað gekk ikki long tíð, fyrr enn ein ljóshærdur miðvingur við falli í hárinum, men ikki við brúllkremi, sást kredsa rundanum húsini hjá okkum á knallert.
Í heila tikið var hetta við dreingjum fantastiska spennandi: Jonna hjá Sigmund og eg kundu sita stillar, hond upp undir kinn og hyggja at myndunum av Jørgen Franz og Hanna, sum stóðu í glas og rammu á náttborðunum hjá Hjørdis og Odu, teir vóru ótrúliga sjeikaligir og vakrir og so vóru teir fremmandir og spennandi, annar úr Miðvági og hin úr Skálavík, sukk!
Ella tá ið eg einaferð slapp við Miu og Elisabeth til Hvítanesar at ferðast, sum í sjálvum sær var eitt ótrúligt bragd, tá ið vanligasta svarið upp á spurningin Min længste rejse gik til? í Mine venner bókini var: ‘til Sandavágs.’
Har sluppi vit oman til Havnar á Ólavsøku, og har uttan fyri hjá nonnunum, sum altíð høvdu basar á ólavsøku, uppstóð ein bardagi millum tveir dreingir, báðir vóru í føroyskum klæðum og skítfullir, og bardagin galt eina gentu, sum grátandi royndi at leggja seg ímillum fyri at skilja teir sundur. Harragud eg helt tað vera romantiskt! Í dag haldi eg tað bara vera sjúkligt!

Enski rithøvundurin Wirginia Woolf skrivaði einaferð eina bók, sum í mínum vaksna lívi kom at hava stóra ávirkan á meg: Bókin A Room of ones own var um rættin hjá kvinnum at hava eitt egið rúm, ella við øðrum orðum javnbjóðis rætt við menn at kunna virka.
Kanska var tað tí, at tá eg var barn og hálvvaksin, høvdu gentur egið rúm á vesunum. Úti hjá Jonnu hjá Sigmund høvdu tey eitt vesi í kjallaranum, har tað stóð: Her kan man sidde i egne tanker, medens en anden på døren banker, og tað vóru vísdómsorð: hvussu mangan vóru vit ikki gummur hjá hvørji aðrari inni á vesunum? og tað var uttan mun til, hvørji ørindini vóru: har blivu mong av lívisins viðurskiftum endavend, tað veri seg romantisk fyribrigdi, politikkur, religión og bara tað at kunna betrúgva seg til eina aðra.
Annars gekk tað út uppá at spassera, undir arm sjálvandi, og royna at síggja ordiliga kul út, tá ið miðvingarnir við brúllkrem í hárinum og í reyðum nýlonskjúrtum og rullukragatroyggjum koyrdu framvið og floytaðu og komu við lokkandi tilboðum, meðan teir veittraðu við elefantøli!
Í heila tikið varð so nógv spasserað eftir Niðaravegi, at eg í dag als ikki undrist á, at vegurin fór so illa, at hann so við og við er asfalteraður næstan upp undir kantin á garðinum oman móti sjónum!

Politikkur upptók meg nógv, bæði tá og ger tað framvegis, Vietnamkríggið var uppá tað harðasta, og eg kendi tað viðhvørt, sum eg skuldi verja alla mannaættina, og eg helt amerikanska herin bera seg at sum dýr, bæði tá á døgum og nú.
Eg gekk eisini inn fyri líkarætti og fekk oftani at vita, at eg bara kundi fara út á kaiina at lossa og vita so, um nakar dugur var í mær, tað var ikki, fyrr enn eg bleiv heilt stór, at eg uppdagaði, at tað saktans bar til at hava líkarætt, sjálvt um tú ikki hevði musklar.
Eg fór heimanífrá 16 ára gomul, kanska var tað sum í sanginum, eg hoyrdi úti hjá Zittu: And the ancient empty street´s too dead for dreaming.
Eg fann stutt síðani eitt bræv, sum Elisabeth hjá Miu hevur skrivað mær, tá eg eri farin til Havnar, har hon sigur, at her er so keðiligt, síðan tú ert farin, at eg ikki eingang tími at lúgva okkurt fyri tær.
Eg havi roynt ikki at logið fyri tykkum, kanska pynta eitt sindur uppá tingini, men vóni, at tit hava tímað at lurta.

Í pit

stonesogeg

Stones á Roskilde – hvussu var?

Havi ikki nóg mikið av superlativum! Spæligleði, autentisitetur, nostalgi, blíðskapur, kæti …

Roskilde var: trunkað saman í bíðistøðu, landluktur, gleði, øl og musikkur, søtur hashroykur, alt sum fekk undirritaðu at minnast aftur á Roskilde fyri 39 árum síðan, í sjeynda mánaði, í tjaldi, alt bar til, 21 ára gomul og forelskað.

Roskilde nú var eisini litleysari, ikki so sprøklut fólk, men gleðin var tann sama við ella uttan hash.

Konsertin hjá Rolling Stones hevur fingið blandað ummæli í donsku bløðunum. ØLL tosa um tað ótrúliga, at Mick og teir klára at framføra, tá teir eru so GAMLIR. Heili 70 ár er Mick. Og ok, kanska er tað ikki so vanligt, at síggja 70 ára gamlar menn vríggja við tí sindrinum av reyv, ið Mick nú hevur og dansa/renna út og inn eftir pallinum, men hey! Hví skalt tú tross allar djevlar setast í ruggustól ella fáa rollator, bara tí at tú hevur rundað tey sjeyti? Men ok, eg fekk ikki latið verið at hugsa: gott at Mick ikki er ein 70 ára gomul kona við kálkmangli, tað hevði endað við undirpartinum í øðrum endanum á pallinum og yvirpartinum í hinum.

Ná, henda 60 ára gamla var í hopla, og besta ummælið, Stones fekk, kom frá mínum báðum døtrum, Jenny og Turið: hetta var besta konsert, tær nakrantíð høvdu upplivað! Soleiðis søgdu tvær, sum eru fløskaðar upp við Mjús, við Múrin, G!, Roskilde og øðrum festivalum. Mission accomplished!

Setlistin var hesin:

Jumpin´ Jack Flash

Let´s Spend the Night Together

It´s Only Rock´n Roll (But I Like It)

Tumbling Dice

Wild Horses

Doom and Gloom

She´s So Cold

Out of Control

Honky Tonk Women

You Got the Silver (Keith)

Can´t Be Seen (Keith)

Midnight Rambler (Mick Taylor)

Miss You

Gimme Shelter

Start Me Up

Sympathy for the Devil

Brown Sugar

You Can´t Always Get What You Want (kórið Vocal Line, Århus)

(I Can´t Get No) Satisfaction

Tveir tímar og eitt korter spældu teir, meira enn 85.000 fólk lýddu á. Sjálv var eg farin í pit, eitt fullkomiliga nýtt hugtak, sum eg annars altíð havi bundið saman við Formel 1, men sum eisini er eitt stað, har tú stendur væl fyri bara nakrar metrar frá øllum tí, sum fer fram í sælulívslandi.

Vit, sum kenna Stones, kenna eisini teir fyrstu tónarnar í Jumpin Jack Flash, sum fær alt upp at gartera, og tað hóast teir ikki megnaðu at halda tað reiðiliga koyrandi, tað var ov falskt, ov illa samanspælt, og alt møguligt annað, men tað vóru Stones, so what the hell!

Í grundini funnu teir ikki seg sjálvar, fyrr enn teir komu til Wild Horses: ´a sweet and romantic song’ sum Mick tók til:

I watched you suffer a dull aching pain
Now you’ve decided to show me the same
No sweeping exit or offstage lines
Could make me feel bitter or treat you unkind
Wild horses couldn’t drag me away
Wild, wild horses couldn’t drag me away

Var tað løgið, at eg tá hugsaði um unnustuna, sum Mick hevði mist fyri trimum mánaðum síðan, og tók synd í honum. Kanska var tað júst hesin sangurin, sum fekk teir á beint, tí eftir hetta var alt bara rock´n roll and I liked it!

Tó var eitt lag, sum eg helt vera ein joke, tað var lagið She´s so cold, sum fólk høvdu atkvøtt um, skuldi framførast. Hvør hevur atkvøtt um hetta, er mær ein gáta, Mick Jagger segði eisini eitt sindur skemtandi: We haven´t played THIS for a while …

Keith slapp at framføra sínar tveir sangir, og tað var, sum hann kundi verið systkinabarn Tom Waits við sínari whiskeyrødd, men tað er eisini rock´n roll, og tað dámar okkum eisini, og so er hann so skidi sjarmerandi, skemtari, blíður, smílandi, við tí flákrandi turriklæðnum hangandi afturi í reyv, bless you, segði hann fleiri ferðir, og tað var, sum hann segði tað við bara meg. Ronny Wood, everybody, did a great job, segði hann og smíltist um alt fimmoyrað yvir á Ron Wood.

Og so kom Mick Taylor og Midnight Rambler, og honum hava vit bíðað eftir í fleiri ár, og sum tað var gott! Ein rundur, fittur væl spælandi (sum altíð) Mick Taylor og nakað, vit fyrr kallaðu jam session. Og tað merkir ikki súltutoys sessión.

War, children, it’s just a shot away
It’s just a shot away
War, children, it’s just a shot away
It’s just a shot away

Mick Jagger og Lisa Fisher: orð eru fátæk!

So tá ið Start Me Up byrjaði, var tað nærum óneyðugt, tí vit vóru byrjað fyri langari tíð síðan og vildu ikki hava tað at enda:

It you start it up,
Love the day when we will never stop
Never stop, never, never, never stop
Tough me up
Never stop, never stop
You, you, you make a grown man cry
You, you make a dead man come,
You, you, you make a dead man come

Tey seinastu løgini hava negativ heiti, Vocal Line frá Århus sluppu at royna seg, og greiddu seinni frá, at tey vóru gobsmacked, tí Mick Jagger hevði sjálvur verið til staðar, meðan tey vandu, tað høvdu tey ikki væntað, men soleiðis er Mick, segði eg við meg sjálva. Eg veit: havi ikki ánilsi av, hvussu Mick er, men haldi meg vita eftir at hava lurtað og notið hetta orkestrið í eini 48 ár.

So eg fekk bæði tað eg vildi og var væl nøgd.

Faðir okkara í himmiríki

holmens-orgel

Í dag fekk eg lokkað dóttrina Turið við mær inn í Holmens kirkju at lurta eftir orgulkonsert. Hetta var ein matiné, sum skuldi byrja árliga orgulfestivalin í Holmens kirkju. Erik Kolind spældi, hann er organistur í kirkjuni og er ikki hvør sum helst.
Eg havi verið púra burtur í orgulspæli, síðan eg hoyrdi Kevin Bowyer spæla orgul í eini kirkju í Odense, á fløgu væl at merkja, so nú vildi eg sleppa at hoyra orgulspæl live, væl at merkja á einum monsturstórum orgli.
Eg kann enn fáa míni børn at undrast yvir míni løgnu áhugamál, men tá ið Turið var komin yvir tað allarversta, gjørdi hon av at koma við.
Tá ið vit komu inn í kirkjuna, vóru longu nógv fólk komin, flestu teirra vóru gomul; stuttligt at síggja so nógvar gamlar keypmannahavnarar upp á eingang og so ein gamlan sørving mitt í speisuni. Hetta vóru væl uppdrignir áhoyrarar, tyktist sum fleiri teirra kendu hvør annan, tey heilsaðust og smíltust. Eg legði serliga merki til ein gamlan mann, sum heilsaðu upp á kvinnur við at kyssa tær á hondina, so fitt hugsaði eg og vónaði, at hann var líka fittur við sína konu heima við hús.
Ein bjóðaði vælkomin, og tað gjørdist púra greitt, at hann bólkaði áhoyrarnar í tveir partar: hann bjóðaði fyrst teimum vælkomnun, sum altíð plagdu at koma, síðan bjóðaði hann okkum, sum ikki vóru von at koma, vælkomnum. Vit vóru líkasum eitt slag av a og b áhoyrarum. “Legg onki í,” segði Turið: “Várharra setti ongan eftir.” Turið blívur við at fáa meg at undrast, tá hon kemur við slíkum sitatum. Eg minnist, hvussu ofta hon spurdi meg: tú mamma, hvør er hasin Adam, sum lærarin altíð tosar um í kristni. (Ok, so ringt var tað kanska ikki …)
Vit fingu eisini greitt at vita, at kirkjan gjarna vildi hava, at vit løgdu pengar í bússuna, tá ið vit fóru avstað, men tey vildu ongar tveykrónur hava, segði hesin, men kundu hugsa sær, at 100 kr var hóskandi donatión.
Sovorðið ‘skitprat ‘leggi eg ikki so nógv í. Og tað samsvarar á ongan hátt við ørindini hjá Jesupápa, men tað kundi eg ikki fara at siga við henda tápuliga mannin.
Skráin var góð, har vóru verk eftir Weckmann, Bach, Steigleder, Vierne og Widor. Weckmann var eitt sindur trilvandi, Kolind var ikki komin í stødið, Í Vater unser im Himmelreich, BWV 737 eftir Bach helt eg meg hóma eitt kent sálmalag. Altíð hugaligt at kenna okkurt aftur. Mær dámdi væl Résignation eftir Louis Vierne, har var okkurt lætt yvir lagnum, kanska minti tað meira um nútímans kompositiónir, uttan at eg á nakran hátt skal gera meg til serfrøðing, men bæði hann og seinni Widor doyðu í 1937, í mun til hinar harrarnar, sum eru frá 15, 16- og 1700 talinum. Résignation er eitt karakterstykki, lesi eg í programminum, sum snýr seg um klokkurnar í Westminster, kærleikssangir og gargoilurnar á Notre-Dame katedralinum.
Eitt sindur av gálgaskemti er í programminum, sagt verður, at Vierne fall deyður um niður á tangentarnar á orglinum í Notre-Dame, har hann var organistur, og tað elvdi til eitt tragikomiskt ýl inni í kirkjuni. Sikken en sortie, sigi eg bara.
Okkurt var tó við hesum stykkinum, sum fekk meg at slappa av, ja, eg fór næstan í dvala. Knappliga var mær hyggjandi yvir á veggin, og har hekk Kristus naglaður á ein smalan kross. Hann hevði ikki útbreiddar armar, sum vit er von at síggja, men upprættar armar, so hann hekk har sum ein strika í luftini við síðuna av prædikustólinum. Eg hugsaði eina løtu, um Jesupápan, sum sigst vera sendur til jarðar at bjarga menniskjum frá synd, mundi halda seg hava loyst uppgávuna, og eg kundi ikki lata vera at hugsa um Sýria, teir tríggjar dreingirnar í Ísrael, sum onkur hevur myrt við køldum blóði og mangar aðrar syndir, sum fara fram hvørt sekund í hesum heimi.
So endaði konsertin við Orgulsymfoni no. 1, fyrsta sats – Allegro vivace hjá Widor. Fantastiskt, sigi eg bara. Stórbart og vakurt alt í senn, lættir tónar og djúpir, brølandi tónar, tónar langt burturi og nær við. Nei gott er, lat meg heldur gevast, eg verði ongantíð orgulummælari.
Men handalagð var framúr!
Eg má viðganga, at Holmens kirkja fekk ongar pengar frá mær, tá ið eg fór út: eg átti bara tveykrónur, men upplivilsi var framúr, hóast Turið ikki var so imponerað, hon segði sum er, at nú hevði eg aftur lokkað hana til nakað so løgið sum eina orgulkonsert í einari monsturkirkju saman við einari rúgvu av gomlum fólkum.
Na well, í morgin verða aðrir tónar, tí tá gongur leiðin til Roskilde, og har verða sikkurt eisini nógv gomul fólk.

Ein fittur fuck-fingur

0114051Tað var næstan so, at splashurin og eg fóru vaggandi til Havnar í morgun. Hoyrdi nýggja lagið hjá Benjamini og Peturi Pólsson, Arr.

Deilig rútma, var líka við at halda, at tað minti eitt sindur um country, men so kortini ikki. Og helst var tað tí, at mær dámdi tað so væl, tí country er ikki mín koppur av kamillute.

Teksturin er deiliga einfaldur, og kortini sigur hann ikki so lítið.

Kom at hugsa um yrkingasavnið Kærestesorg, sum danin Kristen Bjørnkær gav út í 1976, tað seldi í stórum mongdum, tí onkursvegna rakti tað beint á seymin. Menn kundu eisini vísa kenslur, teir vóru bleytir og trongdu til ugga. Og helst var marknaðarføringin hareftir: savnið hevði reyða permu og ein hjarta við blómum, har heitið stóð innií. So feminint, sum eitt glansbílæt:

 

Forlad mig tidligt
Forlad mig i min ungdom
Før vi lærer hinanden at kende
Ved en fest, hvor vi begge to er
Lad mig møde en anden end dig
Hvis du alligevel vil forlade mig
Forlad mig i min barndom
En tidlig solskinsmorgen
Hvor alle køer er sat på græs
Og jeg endnu er en lille dreng
Der leger i en sandkasse
Åh kære
Jeg tror jeg dør
Hvis du forlader mig
Tag mig med
Kan du ikke bare ta’ mig med
Hvis du forlader mig?

(Kristen Bjørnkær: Kærestesorg, 1976)

Teksturin í sanginum hjá Peturi og Benjamin vísir, at persónurin er komin eitt sindur víðari, hann er eitt sindur tann vegin: fuck you, eg leggi ikki petti í tað, eg eri komin víðari. Tí tað er onki at ivast í, at teksturin byggir á eitt brot ella ein skilnað.

Hangi ikki mína tilveru upp á tín knaga, syngja teir. Persónurin vil ikki dvølja í tí gamla, í orðunum og gerðunum, sum hava verið søgd og gjørd.

Tú ert bara eitt arr á míni húð, syngja teir, og har sum arr er, hevur eitt sár verið, tað vita vit.

Skilnaður er sárur, skilnaður frá teimum, tú elskar, er ræðuligur, og tann, sum kennir seg vera órættaðan, stríðist við at sleppa undan kensluni av beiskleika. Sangurin Arr hjá Peturi og Benjamin er eitt gott boð um, at tað ber til: tómrúmið fyllist skjótt við hita og látri frá góðum vinum.