Borgararøkt

dscf0296

Tú hoyrir tað dag og dagliga. Fyri at trívast á einum arbeiðsplássi, so má leiðslan syrgja fyri starvsfólkarøkt.

Soleiðis eigur eitt kommunustýri eisini at hugsa!

Vit gleðast sjálvsagt yvir, at fleiri fólk eru flutt til Sørvágs kommunu, men ikki ber til at hvíla á lauberjabløðunum, men støðugt má arbeiðast fyri at skapa upplivingar og betri karmar fyri borgararnar í kommununi.

Og tá eg hugsi borgarar, hugsi eg sørvingar, bíggjarfólk, gásadalsfólk og fólk í Mykinesi. Eg hugsi børn, ung og vaksin, fólk, ið er fødd og uppvaksin her, fólk, ið eru flutt higar aðra staðni frá í Føroyum og tey, ið eru flutt úr øðrum londum higar.

Hetta við borgarum úr øðrum londum er eitt heilt kapittul fyri seg, sum Sørvágs kommuna ikki hevur gjørt nógv við. Her má staðiliga koma vend í! Ein, sum hevur tikið trupulleikan upp, er Sørvágs skúli, sum hevur havt undirvísing í føroyskum fyri útlendingum, men her sakna vit kommununa sum viðspælara. Her kann gerast so ómetaliga nógv meira eisini.

Nógv hevur verið gjørt fyri at fríðka um, og tøkk fái kommunan fyri tað, men eg sigi tað sama sum, tá eg stillaði upp til seinasta kommunuval, at rammurnar mugu fyllast út.

Borgararøkt er bæði at hava eitt gott stað at búgva, at skil er á kloakkviðurskiftum, at spæliøki eru fyri børnini, har tey ikki eru í vanda fyri at verða yvirkoyrd, at barnagarður og skúli eru í góðum standi, at útróðarmenn hava tað, sum teimum nýtist á kaiini, at vit skulu kenna okkum trygg á staðnum.

Hetta eru teir meira at kalla fysisku karmarnir, men líka neyðugt er at hava innbúgvið í besta standi. Hava vit brúk fyri vitjanarvinum? Kunnu vit skipa fyri dansi fyri børnum undir skúlaaldur? Ber til at hava skreiðibreyt í svimjihylinum? Kunnu vit skipa fyri upplestri fyri gomlum á ellisheiminum? Skipa fyri sambinding á bókasavninum? Jogaundirvísing, hevði tað verið nakað? Víðka skránna fyri kvøldskúlaundirvísing saman við Vága kommunu, so tilboðini verða enn fleiri? Taka mentanarkvøldini upp aftur?

Hetta og mangt annað er neyðugt fyri at hava trivnaðin í hásæti í einari kommunu. Eg eri ikki so góðtrúgvin at halda, at alt kann gerast í einum, og helst fer alt ikki at vera líka væl umhildið, men eg haldi, at vit eiga at hugsa nýtt, alla tíðina at royna.

Vit síggja longu nú, at tað ber til. Tilboð eru til pensjónistar: dansur og fimleikur td. Holgar er trúliga yviri á Sýnini og spælir fyri teimum gomlu, nakað sum ikki ber til at seta nóg høgan prís uppá. Ítróttur og sunnudagsskúli er eisini nakað, sum nógvum dámar væl.

Eitt, sum eg legði dent á seinast, og sum eg aftur fari at nevna nú, er kunning til borgarar og møguleiki fyri at fylgja við og geva sína áskoðan til kennar. Kommunan hevur heimasíðu, vit fáa eina ársfrágreiðing eina ferð um árið, og øll kunnu fara á bygdaráðsfund at lurta eftir tí, ið verður tikið upp til viðgerðar. Nógv meira kann gerast, stórmál eiga at koma fram á borgarafundum, heimasíðan kann útbyggjast nógv meira. Tað er alneyðugt at lurtað verður eftir borgaranum, og at borgarin fylgir við í arbeiðinum, ið fer fram í kommununi. Tað er neyðugt fyri at styrkja fólkaræðið og neyðugt fyri at hava nøgdar borgarar.

 

Góður stílur

So er country- og bluesfestivalurin langt síðan farin aftur um bak. Eitt megnar tiltak, sum ikki hevur mær so nógv fyri at takka. Eg stuðlaði við einum atgongumerki og einum soni, sum stóð vakt í fýra tímar. Men sum eg plagi at siga, vit kunnu ikki øll vera í kórinum, tí so tømist salurin, tá øll fara upp at syngja.

Tann fyrsta, eg hitti, tá eg fór oman á festivaløkið var Albert Ellefsen bygdaráðsformann í Vága kommunu, sum bjóðaði vælkomin á countryfestival. Tað er góður stílur!

Sjálvt um hetta ikki er tónleikur eftir mínum høvdi, (eg vil heldur hava Mick Jagger enn Ragnar í Vík), so má eg siga, at onkur skal hava hetta slagið av tónleiki. Og treyðugt so, teir úr Froðba vóru framúr, hóast fjøldin heldur vildi hava Jørgin og Jákup. Og Henning Stærk dugdi sítt kramm, ongin ivi um tað.

Tað, sum eg serliga hefti  meg við, var, at alt var so gjøgnumført. Tað var kelað fyri detaljunum. Har var okkurt bæði fyri børn og vaksin.

Veðrið var fínt, økið var framúr væl egnað, og alt fór sámiliga fram. Lítið av svansi sum á Roskilde og á G, og helst tí at her var ongin tjalding. Festivalurin var ikki ætlaður hesum slagi av fólki, sum misskil meg rætt í allar mátar eisini eru fitt fólk. Men nútímans ungdómur er ikki júst kendur fyri at elska country & western.

Hetta hugsaði eg eisini um, tá eg hoyrdi, at countryfestivalur skuldi verða í Sørvági. Jeee, so oldnordiskt, hugsaði eg. Hetta var júst ein av orsøkunum til, at eg helt tað vera dødens pølse at búgva í Sørvági, tann tíð tað var. Heingireyvar, brúllkrem, rullandi barrir og cowboystílur hevur ongantíð verið mín koppur av te. So partar av tátíðar ungdómi vóru heldur ikki allir so alsknir fyri country.

Men nú er man komin aftur til útgangsstøði, eitt sindur meira brýnd í kantunum av lívsins álvara, men framvegis við hesari kensluni av, at alt er við tað gamla, fólk streyma til Magna Christiansen og aðrar cowboyar, meðan Uni Debes og froðbingarnir tíverri ikki rúmast í huganum á teimum, sum kampera og teimum, sum skjóta blomstur á ólavsøku og fáa bamsu afturfyri.

Men sum sagt, vit skulu øll vera her.

Eg lurtaði eftir Toft, Una Debes, Henning Stærk og froðbingarnar sat eg í vindeyganum og lurtaði eftir.

Tað er stuttligt, at vit í oynni hava eitt slíkt tiltak at bjóða fram. Og eg unni teimum, ið skipa fyri, alt tað besta.

Eg haldi at sørvingar vóru glaðir fyri tiltakið. Tá eg leygarmorgun, annan festivaldag, fór heim í Á at keypa, kom ein maður og spurdi ein gamlan mann, sum er ein av næstu grannunum hjá festivalinum, um tey høvdu larmað illa niðri á plenuni. Tað gjørdi ikki petti, segði hesin gamli, eg larmaði bara sjálvur.

Tann friðarligi skómakarin

sko

Keypti mær einar hundadýrar skógvar ein dagin. Men ma… teir vóru lekkrir, úr bleytum leðri, snútin framman peikaði eitt sindur uppeftir, sum skótoyið hjá onkrum vaktarmonnum, eg havi sæð myndir av.

Av tí at teir vóru so hamrandi dýrir, kom eg at hugsa um, hvussu óluksáliga materialistisk eg eri álíkavæl. Heilt sikkurt – tá eg eri blivin troytt av teimum, ella eg havi beklað teir til, ella teir skrædna ella okkurt tílíkt, so enda teir fyrr ella seinni (helst fyrr) á dumpinum.

Skógvar eru eitt løgið fyribrigdi, ella sum tey siga á heimasíðuni hjá mínum nýggju skóm, so kanst tú fáa ilt bæði í føtur og eygu av ljótum skóm.

Mamma átti fleiri pør av høghælaðum skóm í sínum ungu døgum, haldi, at tann sum hevur arvað hennara sans fyri hesum vakra fótprýðinum, man vera systir og so nú seinni, eisini mínar egnu døtrar, men treyðugt so viðhvørt fer man sjálv amokk og keypir sær pissidýrar, yvirlekkrar skógvar.

Skómakara hevur tú tó altíð brúk fyri, ein er í Havn, og har havi eg verið nakrar ferðir, og hann ger eitt vala arbeiði, men mestur man nógv heldur enda sum burturkast enn at verða afturgjørt.

Soleiðis var ikki fyri nøkrum fáum árum síðani. Í Sørvági t.d. høvdu vit ein skómakara, sum hevði úr at gera við at bøta, seyma, smíða, líma og hvat alt nú eitur, sum ein skómakari ger.Shoemaker-elenaflerova

Hann var so ógemeina friðarligur. Vit vistu í hvussu er tvey ting um hann:  at hann var sjálvstýrismaður ella okkurt tann vegin og at hann konsekvent stavaði navnið á heimbygdini Seyrvág. Hetta vóru týðandi ting at vita um eitt menniskja, tað segði nokkso nógv um hansara persónligheit, hildu vit. Men sjálvandi var hetta ikki øll hansara persónligheit, tí vit kendu hann ikki álíkavæl. Men harragud, hvat tað luktaði væl at koma inn til hansara: leður og lím. Kanska var tað tí, at tað var eitt av teimum fáu ørindunum, sum vit ongantíð mótmæltu at fara. Kanska fingu vit eitt rúsandi kick, tá ið vit trinu inn um hurðina hjá skómakaranum, uttan at eg her havi sagt, at skómakarin í Sørvági gekk í einum ævigum rúsi, tvørturímóti. Tú komst ongantíð til fánýtis eftir skóm hjá honum; hevði hann sagt, at tú skuldi koma kl. 2, mikudagin, so lá skógvaparið klárt á hillini, tá tú komst inn, og tað kostaði svarta einki at fáa gjørt. Eg havi so í øllum førum ongantíð hoyrt míni foreldur gremja seg um húsagang, vegna skórokningar frá Jóhann, skómakaranum.

Skómakarin helt til niðri í kjallaranum úti á Lið. Uppiá búði hann við familjuni, konu og børnum. Tá tú komst inn til skómakaran eftir skóm, var hann altíð í einum rúmi aftanfyri, har einasta óljóð var at hoyra frá hesum friðaliga manni, maskinan, sum gekk. Ímeðan tú bíðaði eftir, at hann skuldi koma út, stóðst tú í frið og náðum og skoðaði hillarnar fullar av skóm, sum vóru pakkaðir í brúnt pappír, og so royndi tú at gita, í hvørjum pakka tínir skógvar lógu. Tú hevði góða tíð, barnaútvarpið kom ikki fyrr enn langt út á kvøldið, og sjónvarp var ikki uppfunnið tá, í hvussu so er ikki í Seyrvági.

So tá ið tú hevði fingið pakkan og hevði  goldið, varð farið heim aftur til hús, og sjálvandi mintust øll til, at bukka seg væl og virðiliga niður, tá komið var til eini heilt serlig hús við einari konu, sum altíð sendi teg ørindi, eitt í senn. Gud havi lov, at garður var at goyma seg undir.